Cierpliwy kleszcz.

Wiosenne promienie słońca sprzyjają wędrówkom, biwakowaniu, wypadom na „majówki”. Jest to czas, kiedy najczęściej i najchętniej obcuje się z przyrodą – wyjeżdżamy na urlopy, kolonie, obozy, na długie weekendy, na działkę poza miastem.Na tę porę roku przypada również czas największej aktywności kleszczy. Dlatego żaden wypoczynek na łonie natury, zwłaszcza w sąsiedztwie lasu czy podmokłych terenów z wysoką trawą, nie powinien być całkiem beztroski. Należy zawsze pamiętać o konieczności zabezpieczenia się przed kontaktem z kleszczami.
Kleszcze – najgroźniejsze pasożyty zewnętrzne człowieka, przenoszą niebezpieczne choroby zakaźne – boreliozę i kleszczowe zapalenie mózgu. Kleszcze można spotkać na terenie całej Polski ale także w Północnej Ameryce.
Kleszcz pastwiskowy zwany też kleszczem pospolitym albo psim należy do pajęczaków Samica, nimfy i larwy czyli formy niedojrzałe mają tylko małą płytkę grzbietową, znajdującą się na przodzie grzbietu. Dlatego ciało samicy jest elastyczne i po pobraniu pokarmu może ulec wielokrotnemu powiększeniu. Są one minimalnych rozmiarów - dorosłe samiczki mają długość 3 - 4 mm, a samce ok. 2,5 mm. Gołym okiem wyglądają na niegroźne „czarne kropeczki”. Dopiero pod mikroskopem widać zakończony haczykami aparat gębowy, tzw. hypostom, przy pomocy którego zakotwiczają się w ciele ofiary. Głodny kleszcz ma barwę brązową lub czarną i ciało grzbietowo –brzusznie spłaszczone. Samica zostaje zapłodniona przez samca dopiero po przyczepianiu się do skóry psa i zaraz po tym odpada, jaja składa na ziemi. Z jaj rozwijają się larwy, a z nich dojrzałe postacie, które wspinają się na źdźbło trawy lub gałęzie krzewów i cierpliwie oczekują na żywiciela. .Samice kleszcza wykazują niesłychaną wytrzymałość i wytrwałość mogą żyć bez pożywienia dwa lata. Ukłucie kleszcza zazwyczaj jest niezauważalne. Po wkłuciu się kleszcz wtryskuje do rany ofiary ślinę, która zawiera związki przeciwbólowe, dzięki którym ofiara najczęściej nie czuje, że została zaatakowana. Jeśli pasożyt zakażony jest bakteriami i wirusami wywołującymi choroby, może dojść do zakażenia. Najgroźniejsze dla człowieka są bakterie zwane krętkami Borrelia wywołujące boreliozę i wirusy powodujące kleszczowe zapalenie mózgu. Obie choroby mogą być przyczyną groźnych dla zdrowia i życia człowieka powikłań, a nawet śmierci.
Co roku wzrasta liczba zachorowań na choroby odkleszczowe tak w Europie jak i Ameryce Północnej.
W zeszłym roku Centrum Kontroli Chorób Infekcyjnych w Atlancie zanotowało 20.000 przypadków infekcji spowodowanej ugryzieniem przez kleszcza. Przypuszcza się że 100.000 do 200.000
infekcje jest nie zgłoszona do lekarza lub przebiega asymptomatycznie . Choroba ta dotyka także psy dwa razy częściej niż ludzi. Pies może przynieść kleszcza na swoim futrze do domu. Barbezjoza jest chorobą przenoszoną na człowieka przez kleszcze z rodzaju Ixodus powszechnie występującego na gryzoniach i bydle. Zainfekowana osoba
może mieć objawy grypowe, bóle głowy, sztywność karku, gorączkę, często wysypkę, bóle mięśni i osłabienie. Zainfekowany pies jest słaby i śpiący, traci apetyt, może mieć zaburzenia orientacji, zachowuje się agresywnie, może mieć drgawki. Barbedioza z Lyme jest to infekcja wywołana przez bakterie należącą do spirocheta. Nazwa bakterii pochodzi od nazwiska lekarza, odkrywcy założyciela fundacji zajmującej się badaniami tych groźnych patogenów. Badania dowiodły że bakteria, która jest przyczyną infekcji występuje na obszarze Ameryki Północnej od 100 lat. Ten drobnoustrój występuje w przyrodzie w organizmach
dzikich zwierząt szerzy się przez ugryzienie, albo przez zainfekowane
kleszcze. Ludzki organizm nie ma naturalnej odporności na infekcję. Choroba borelioza Lyme została odkryta i opisana w 1970 roku w małym miasteczku Lyme w stanie Connecticut,
jednakże europejska literatura medyczna podaje opisy przypadków z identycznymi objawami doniesienia o chorobie Lyma datowane są na 1883 rok w Niemczech i Wrocławiu. Doktor Alfred Buchwald opisał degenerację skóry .W 1909 zaprezentowano na zebraniu szweckiego towarzystwa dermatologiczne badania na temat
rozprzestrzeniającej się wysypki powstałej po ugryzieniu kleszcza
Na początku dwudziestego wieku w prasie medycznej znaleźć można było
mnóstwo doniesień na temat różnego rodzaju objawów takich jak neurologiczne, dermatologiczne, reumatologiczne związanych z tą chorobą. W 1970 w USA po raz pierwszy oficjalnie zdiagnozowano LD u pacjenta, który został ugryziony przezkleszcza. Podjęto też badania nad bakterią powodującą infekcję, a także udowodniono, że zainfekowane kleszcze spotkać można w całej Ameryce Północnej Wczesne objawy
infekcji występują dwa dni po ukąszeniu i są podobne go grypy z bólami migrenowymi, sztywnością karku, gorączką, bólami mięśni i zmęczeniem. U około 60% ukąszonych przez kleszcza występuje wysypka, która pojawia się jeden do dwóch dni czasem dopiero po miesiącu od zainfekowania. Wysypka może być płaska lub w postaci bąbli
koloru jasnego lub bardzo czerwona. Wczesne objawy szybko mijają i mogą pojawić się powikłania dotyczące różnych narządów związane z infekcją. Do ogólnych powikłań należą: osłabienie, ciężkie bóle głowy, bardzo dotkliwe bóle mięśni.
Inne powikłania dotyczą konkretnych narządów i są to:
Neurologiczne:
Uszkodzenia nerwów, osłabienie, paraliż, utykanie, zmniejszenie odruchów, uczucie mrowienia, neuropatia peryferyczna, silne bóle głowy, sztywność karku objawy dotyczące nerwów czaszkowych zaburzenia węch, smak,
kłopoty z gryzieniem, chrypa, problemy z wymową, paraliż nerwu twarzowego opuszczenie ramienia, kłopot z obracaniem głowy, nadwrażliwość na światło, pogorszenie słuchu i wzroku, opadanie powieki, udar mózgu, kłopoty ze spaniem, kłopoty z pamięcią, pogorszenie koncentracji, kłopoty z liczbami, depresja, zmiana osobowości. Inne objawy neurologiczne, które zaobserwowano to: paniczne ataki strachu, dezorientacja ,halucynacje, napady agresji, psychozę maniakalno-depresyjną, obsesje, paranoje, objawy podobne do schizofrenii, demencja, problemy z jedzeniem,
Okulistyczne to:
Pogorszenie wzroku lub całkowita go utrata, uszkodzenie siatkówki, degeneracja oka, zaczerwienione spojówki, widzenie peryferyczne, stan zapalny, podwójne widzenie bóle gałek i wiele innych.
Dermatologiczne to:
Wysypka w miejscu ukąszenia ze zmianą kolor skóry od różowego do purpurowego,
wokół miejsca ukąszenia pojawić się może zaczerwienienie, które przybiera kształt
okrągły, owalny, albo trójkątny może nastąpić martwica skóry, mogą pojawić się
też inne choroby skóry, wystąpić też może degeneracyjne odbarwienie stóp i rąk.
Kardiologiczne to:
Palpitacje i zaburzenia pracy serca, , zapalenie mięśnia sercowego, bóle w klatce piersiowej, zapalenie naczyń.
Po za tym mogą wystąpić bóle i obrzęki stawów, bóle w stawie skroniowo- żuchwowym, dysfunkcje wątroby, kłopoty z oddychaniem, zapalenie płuc, bóle i, skurcze mięśni, osłabienie, mdłości i wymioty, biegunka, utrata apetytu, anoreksja, powiększenie i stwardnienie śledziony, poronienia, niewczesny poród.
Poważnym powikłaniem jest odkleszczowe zapalenie mózgu. Jest to ostra choroba
zakaźna. Zakażenie przebiega zazwyczaj bezobjawowo lub skąpo objawowo
(wtedy symptomy są grypo podobne).U niektórych osób można stwierdzić obecność
swoistych przeciwciał, mimo że nie pamiętają, że kiedykolwiek chorowali na
zapalenie mózgu. Okres wylęgania drobnoustrojów, który trwa 7 dni do 2 tygodni
pojawia się wysoka gorączka, bóle głowy, mięśni i stawów, wymioty, nadmierne
pocenie się, zaburzenia snu, objawy infekcji górnych dróg oddechowych oraz zaburzenia
psychiczne. Następnie dochodzi do nieprawidłowości w pracy ośrodkowego układu nerwowego – pojawiają się niedowłady kończyn i zaburzenia świadomości.
Wyróżniamy następujące postacie choroby:
- oponowa, która objawia się zmianami w płynie mózgowo – rdzeniowym i trwa 2 tygodnie
- rozsiane zapalenie mózgu z postępującymi porażeniami kończyn
- ogniskowe zapalenie mózgu z objawami zależnymi do umiejscowienia

Konwencjonalne leczenie boreliozy polega na podawaniu antybiotyku często przez długi czas. Obecnie w Europie coraz częściej stosuje się szczepionki, w celu uodpornienia na zapalenie opon mózgowych i mózgu.
Profilaktyka to noszenie ubrania szczelnie zapiętego, koszuli z długimi rękawami długich spodni włożonych w długie buty.
Po powrocie z kempingu czy spaceru należy bardzo dokładnie sprawdzić pachwiny, miejsca pod kolanami i szyję bowiem są to ulubione miejsca gdzie przyczepia się kleszcz. Należy tez pamiętać o naszych czworonagych. U psów usadawia się najczęściej na głowie, szyi i wewnętrznej powierzchni ud. Wywołany przez nie świąd powoduje, że pies drapie się, powstają zmiany jak w egzemie.
JAK POSTĘPOWAC Z KLESZCZEM?

W przypadku zauważenia kleszcza w ciele człowieka należy go jak najszybciej usunąć. Jeśli reakcja nastąpi w ciągu 24 godzin, ryzyko zakażenia chorobami przenoszonymi przez te pasożyty zostanie zminimalizowane.

Bardzo ważny jest sposób wyjęcia kleszcza. Lekarze podkreślają, że aby wyjąć kleszcza należy uchwycić go delikatnie pęsetą przy samej skórze i wyciągnąć zdecydowanym ruchem obrotowym. Przy takim ruchu zęby hypostomu stawiają mniejszy opór. Tym samym kleszcz nie zostaje uszkodzony i nie ma niebezpieczeństwa wylania się na skórę zawartości jego ciała, w której mogą znajdować się bakterie. Po wyjęciu kleszcza miejsce ukłucia należy starannie zdezynfekować. Nie wolno smarować kleszcza tłuszczem, ponieważ wówczas dusi się on i zwiększa wydzielanie śliny, w której mogą występować zarazki.